Sinds 1999 maakt Intro festivals, sportmanifestaties en evenementen toegankelijk voor personen met een handicap. Op de vernieuwde Intro-website en in de maandelijkse Intro-nieuwsbrief lees je meer over waar Intro zich nu specifiek mee bezighoudt. Welke nieuwe evenementen verschenen er in de toegankelijke evenementen database? Welke nieuwe faciliteiten en technische snufjes voor personen met een handicap zijn er te vinden in de evenementensector? Over die zaken informeert Intro je regelmatig en op vele manieren. Maar wat vinden personen met een handicap er nu zélf van? Om dit te weten te komen sprak Intro met Steven Bladt (visuele handicap), Koen Smekens (autisme), Marieke Kusters (auditieve handicap), Paul Deprest (mentale handicap) en Maarten Carmans (motorische handicap) Interview met Steven Bladt * Steven, ik las in het gastenboek van Intro over je vzw “braille op blad”. Kan je daar wat meer over vertellen? Daar zit een heel verhaal achter. Het begon toen ik afstudeerde als regent (Engels- geschiedenis- godsdienst). Na mijn afstuderen kreeg ik een brief van de overheid over mijn functiebeperkingen, maar deze brief kon ik niet zelfstandig lezen! Ik besef heel goed dat dit niet uit slechte wil was, maar toch vind ik dat er moet gecommuniceerd worden in een taal die ook begrijpelijk is voor blinden. Vlaanderen heeft veel geld gestoken in brailleregels, spraaksoftware, aangepaste printers, en dergelijke. Maar eerlijk: mensen zijn er niet van op de hoogte en schrijven niet in braille. Eigenlijk hoeft er niet eens in braille geschreven te worden, het volstaat gewoon belangrijke zaken te mailen. Door een tekst in kladblok (platte tekst, geen vet, geen cursief en liefst links uitgelijnd) door te mailen, kan dit perfect begrepen worden door blinden. En nu kom ik tot het doel van onze vzw. Vzw Braille op Blad wil deze dingen bekend maken! Heb je een brief voor mensen die blind zijn, stuur het gewoon per mail. De vzw kan ook zaken omzetten in braille, maar eigenlijk verkiest ze dat mensen zelf hun teksten aanpassen, en dat simpelweg door ze in platte tekst door te mailen. Ik geef binnen het kader van onze vzw ook computerles aan blinden. Sommige blinden kunnen met de apparatuur die aan huis geleverd wordt nog niet meteen overweg. Ik help hen hierbij. Zelf heb ik altijd liever les gehad van iemand die blind is, omdat die dezelfde taal spreekt dan ik. Ik hoop dat mijn leerlingen ook een goed gevoel hebben bij wat ik hen bijbreng. We spreken van “zeefcursussen” in de vakterminologie. “Zeven” is omzetten naar braille, filteren naar braille. Ook hier kan ik een grappige anekdote over vertellen! Op 7 september 2002 wilde ik een paar mensen optrommelen om mijn cursussen om te zetten, maar hiervoor had ik een slagzin nodig: “Zeven op 7 voor Steven” (= omzetten naar braille op 7 september voor Steven). Zo ontstond de naam “zeefcursussen” en “zeefregels”. Deze termen worden nu zelfs bij de overheid gebruikt! We geven zeefcursussen aan iedereen die braillevriendelijk wil worden. We houden ons ook bezig met sensibilisatie in scholen: “Hoe omgaan met een blinde?” (ook al houd ik niet zo van die omschrijving). Het is een feit dat vele jongeren nog niet gewend zijn aan iemand met een handicap. Als ik in het dorp op een bus stap, dan is dat echt nog een attractie! Iedereen wordt stil. Een tip voor de chauffeurs: als je stilte wilt op een bus, vraag dan niet om stilte maar zeg een blinde op te stappen. Je kunt meer informatie lezen over mijn vzw op www.bloggen.be/braille. We zijn volop bezig aan een professionele website, die hopelijk in het najaar klaar zal zijn! Maar voorlopig volstaat de blog zeker. *Met hoeveel personen zit je in je vzw? Standaard zijn we met een viertal mensen, maar we kunnen een beroep doen op meer mensen als het nodig is voor bv. het omzetten van een tekst, of het zorgen voor transport. Naar scholen ga ik meestal met een vriend/buurman die ziet, zodat die kan “vertalen”. We kennen elkaar goed en hij heeft mij lang begeleid op school. Hij kent zowel de ziende als de blinde wereld en kan hierop vlot inspelen tijdens de lessen. *Waar ben je in het dagelijkse leven graag mee bezig? Ik heb samen met mijn buurman een boek geschreven: “Ik zie het wel”, uitgegeven bij Van Halewyck. Het begon eigenlijk weer vooral als een grap. De mentor van mijn eindwerk merkte op dat er voor mij toch veel moest gebeuren om het mogelijk te maken aan alles mee te doen (scannen van boeken, etc.). Hij vond dat ik mijn ervaring niet voor mij mocht houden, dat ik ermee naar buiten moest. Mijn buurman, die me dus ook vaak begeleidde naar de hogeschool, had een dagboek bijgehouden van mijn ervaringen en vanuit dat dagboek haalden we de inspiratie om dat boek te schrijven. Ik houd ook veel van muziek, van concerten, … Ik ga vooral naar de AB en de Botanique. Daarnaast fitness ik een 3-tal keer per week, en dat al 2,5 jaar aan een stuk! Ik ga ook elke week naar de torbal-training en heb een vijftiental keer per jaar torbal-competitie. Als ik niet ga fitnessen of torballen, train ik op de hometrainer. Ik kan niet zomaar een toertje gaan joggen of op mijn fiets springen als ik wat wil bewegen, maar daarom zoek ik alternatieven. *Sinds wanneer ga je graag naar festivals? Ik ga al sinds 1999 naar Werchter, maar toen was Intro daar nog niet aanwezig. Vanaf 2001 ga ik mee met Intro naar Werchter, ook ga ik af en toe naar Dranouter en ook wel eens naar de Lokerse Feesten. Maar ik moet bekennen dat ik de laatste tijd wat minder festivals bezoek. Ik ben een grote verzamelaar van Live muziek en daarom heb ik het gevoel dat ik alles al heb gehoord. Bands verrassen me minder en daarom ga ik ook minder naar festivals. *Naar welk festival ga je liefst en hoe zit het met de toegankelijkheid ervan? Werchter is mijn grote favoriet omdat daar de leukste groepen komen! Het is daar wel toegankelijk, ja. Je kunt het festivalterrein binnen langs een minder drukke, alternatieve ingang. Intro helpt je ook bij het halen van eten of drinken. Ik maak wel geen gebruik van het rolstoelpodium, ik ga liever vooraan staan, samen met een groep vrienden. Het is vooral in de Marquee dat ik vooraan wil staan, en dat lukt wel, ik heb niet echt problemen met de grote massa. Ik ga enkel vooraan staan bij de groepen die ik echt wil zien. Ik moet wel zeggen dat ik moet oppassen met mijn oren! Na een optreden van de Stereophonics onlangs, had ik er echt weken last van. *Ga je gewoonlijk alleen naar een evenement of verkies je met vrienden te gaan? Helemaal alleen gaan naar een festival is onmogelijk, maar als Intro er is, ga ik wel eens alleen. Maar meestal ga ik in groep. In mijn groep vrienden zitten vooral blinden en slechtzienden, maar er gaan ook een paar zienden mee die dan een handje kunnen helpen. *Maak je gebruik van de ADL-camping als er één is? Hoe vind je de sfeer daar? De camping is rustig en toegankelijk, mensen helpen je er je tentje op te zetten. De ADL-camping is kalmpjes, niet te wild, geen diefstallen. Mijn vrienden gaan gewoon mee op de ADL-camping, die slapen dan met 2 of 3 in een tent en dan komt alles goed. Er zijn genoeg begeleiders. *Als er op een evenement geen specifieke aanpassingen worden gedaan, ga je er dan toch naartoe? Kijk, aanpassingen zijn mooi meegenomen, maar als die er niet zijn, zoek ik gewoon iemand om mee te gaan. Stel dat Intro niet op Dranouter zou zijn, dan zou ik met een vriend gaan. Op de Lokerse Feesten ga ik bv. met een vriend van mij, daar zie ik Intro nauwelijks. Het rolstoelpodium is dan gewoon minder relevant voor mij. *Kaart je problemen of ontoegankelijke situaties aan bij de organisatie of bij Intro? Mensen zijn eigenlijk altijd begripvol geweest. Ik geef geen opmerkingen wanneer mensen mij per ongeluk stampen, dat gebeurt ook bij mensen zonder handicap. Ik vind niet dat je de aandacht teveel op je handicap moet vestigen. *Welke specifieke aanpassing zou er volgens jou nog gemaakt moeten worden? Het zou wel leuk zijn de fronstage soms te beschikking te hebben, maar dat is dan weer voorbehouden en eigenlijk hoeft dat voor mij niet. Ik sta gewoon graag aan de boxen, en dat maakt niet uit of die vooraan of achteraan de zaal staan. Om de drukte kan je toch niet heen. Soms heb ik wel problemen bij het parkeren, bv. bij de Lokerse Feesten. Sommigen zeggen namelijk: “Hij kan toch stappen.” Ik begrijp dat dan wel, maar ik begrijp niet dat er zomaar misbruik gemaakt kan worden van de voorbehouden plaatsen door mensen die geen handicap hebben. In Brussel wordt daar precies niets aan gedaan! Het is waar dat ik zelf kan stappen, maar als mensen mij afzetten aan een concert, moeten ze wel meegaan tot de ingang. Gewoon afzetten volstaat niet. Omdat mensen onrechtmatig gebruik maken van de parkeerplaatsen, mis ik soms de aanvang van het concert en dat is wel jammer. Bij Rock Werchter is dat allemaal geen probleem, daar wordt de voorbehouden parking goed geregeld. Wat ook heel belangrijk is voor mij, is de toegankelijkheid van de websites van festivals. De website van Rock Werchter is “blindvriendelijk” maar dat kan zeker niet van alle websites gezegd worden. Aan de website van Pukkelpop en Cactusfestival heb ik bijvoorbeeld niets. Soms moet je je ook aanmelden op de website om mee te kunnen doen aan forums en dergelijke. Dan moet je vaak een code invullen die blinden en slechtzienden niet kunnen zien. Andere websites hebben daar oplossingen voor zoals bv. een audiobestand of het oplossen van een rekensom. Ik weet wel dat velen hier niet van op de hoogte zijn, maar daarom juist wil ik het meegeven, zodat mensen zich hier bewust van worden. *Intro organiseert in november een inclusief filmfestival in Kinepolis Hasselt. De films zullen daar voorzien worden van audio description (audiodescription geeft personen met een visuele handicap bijkomende informatie over wat er op het scherm te zien is, maar niet duidelijk wordt door de dialogen. Deze commentaar is beschikbaar via hoofdtelefoons). Ben X, de Zaak Alzheimer, Windkracht 10, de Hel van Tanger en aanrijding in Moskou zullen worden aangepast. Interesseren dergelijke initiatieven je? Absoluut, dat is een zinnig initiatief. Ik wil zeker komen naar dat filmfestival. Van de Zaak Alzheimer begreep ik echt niets! Daar zijn zo weinig dialogen in! Onmogelijk te volgen. Met de audio description zal dat ongetwijfeld helemaal anders zijn. *Voor welk (cultureel) evenement zou je graag hebben dat er nog extra aanpassingen worden gedaan? Ik zou het wel leuk vinden dat voetbal toegankelijker wordt, van rechtstreekse commentaren te horen *Wist je dat de vzw No Image in Nederland experimenteert met iets wat men de “blindentribune” heet? Mensen met een visuele handicap krijgen tijdens de match een hoofdtelefoon waarmee ze rechtstreeks in verbinding staan met twee commentatoren. Naast een hoogstaand live wedstrijdverslag kregen blinden en slechtzienden ook een visuele beschrijving mee van de spelers, de sfeer, het stadion, … Super initiatief! Ik zou het geweldig vinden live de commentatoren te horen en toch de sfeer te beleven. Interview met Koen Smekens Koen woont in Rijmenam, in een studio bij het huis van zijn ouders. Hij staat ook op de lijst om een sociale woning te krijgen binnen vijf jaar. *Waar ben je in het dagelijkse leven graag mee bezig? Ik luister graag naar muziek, vooral naar REM, Coldplay en Placebo. Ik speel ook één maal per week tafeltennis. En ik ga één à twee keer per week fitnessen. Vroeger had ik een vaste job waarbij ik ijsjes bereidde, maar op dat werk waren er wat teveel spanningen. Nu doe ik twee jobs als vrijwilliger: ééntje bij Ergasia en ééntje bij De Brug. Ergasia biedt tewerkstelling voor mensen met autisme. Voor deze job schep ik papier, vervul ik computertaken, ... Bij de Brug organiseren ze cursussen voor mensen met autisme. Hiervoor maak ik folders, kleef ik etiketten op enveloppen en verstuur ik tijdschriften voor Autisme Centraal. Deze twee vrijwilligersjobs doe ik heel graag. *Sinds wanneer ga je graag naar festivals? Ik ga al tien jaar naar festivals, maar elke zomer ga ik meer en meer! Ik ga naar Sfinks, Dranouter, Rock Werchter, Pukkelpop en de Gentse Feesten. *Naar welk festival ga je liefst? Ik ga het liefst naar Pukkelpop maar ook Rock Werchter is heel tof. De sfeer en de muziek zijn daar heel goed. *Maak je gebruik van de alternatieve ingang? Ik gebruik deze als ik mag. Op Werchter heeft de security al eens gezegd dat ik niet doormocht. En toen zei ik dat ik wel mocht, maar het mocht toch niet van de security. Dan ben ik een Intro-assistent gaan halen zodat die mij kon doorlaten. Op Pukkelpop en Werchter zijn ze strenger hé. Wat ik heel tof vind, is dat er op Pukkelpop nog een plaats is waar je kunt uitgaan ‘s avonds. Soms gaat er een Intro-assistent mee, soms ga ik alleen. *Ga je gewoonlijk alleen naar een evenement of verkies je met vrienden te gaan? De mensen van Intro zijn mijn vrienden! Ik ga er alleen naartoe maar op de ADL-camping ben ik samen met de Intro-vrijwilligers en de mensen die daar slapen. Ik maak altijd nieuwe vrienden. Ik ga wel alleen naar het festival, dan neem ik de trein en/of de bus. Op de Gentse Feesten ben ik alleen, maar nu ik weet dat er een assistentiedag is, ga ik daar misschien wel naartoe. Maak je gebruik van de ADL-camping als er één is? Hoe vind je de sfeer daar? Ja, ik maak gebruik van de camping. Ik slaap in een tentje dat ik soms alleen opzet, soms met hulp van de mensen van Intro. ’s Avonds drink ik nog op de camping een pintje. *Zijn er ervaringen die je minder leuk vond op festivals? Soms plagen ze mij op festivals omdat ik dikwijls met mijn hoofd schud, maar bij Intro voel ik mij goed, die lachen niet met mij. Ik vind het ook niet tof als mensen te wild doen, wild roepen of wild swingen. Mijn evenwicht is niet zo goed en als ze tegen mij duwen, moet ik wild manoeuvreren en dan strompel ik over mensen en dat vind ik niet leuk voor die mensen. Daarom sta ik liever op het rolstoelpodium, waar het rustiger is. Interview met Marieke Kusters Marieke woont in Hasselt, is 19 jaar en volgt een bachelor in de orthopedagogiek. Ze is lid van jeugdclub de Kempen (dovenclub) en bestuursvrijwilliger van GON-vriendenkring. *Houd je van festivals? Wat is je favoriete muziek? Ik ging naar mijn eerste festival toen ik 17 was maar eerlijk gezegd geef ik er niet graag geld aan uit. Ik ga eerder voor de sfeer dan voor de muziek naar een festival. Veel vind je mij dus niet op evenementen, enkel wanneer het echt speciaal is of echt toegankelijk voor doven of sterk visueel getint. Ik luister niet echt naar muziek, voor mij zijn vele muziekgenres te vergelijken met lawaai. Wanneer ik dan toch naar een fuif of festival ga, heb ik graag een flinke beat of wereldmuziek. Echt genieten van de muziek doe ik sowieso niet, maar zo nu en dan vind ik het wel eens leuk. Soms ga ik wel eens naar een tentoonstelling, maar echte voorstellingen zoals toneel volg ik niet echt… *Naar welk evenement ga je liefst en hoe zit het met de toegankelijkheid ervan? Ik woon wel eens graag gratis (of goedkope) niet-commerciële festivals en dergelijke bij. Daar weet ik dat er niet veel wordt gepraat, en voor mij is de sfeer er belangrijk. Toegankelijkheid kom ik zelden tegen op festivals, maar ik denk dat ik er heel vaak ook niet van op de hoogte ben. *Ga je gewoonlijk alleen naar een evenement of verkies je in groep te gaan? Helpt het je te weten dat er een ringleiding/voelstoelen/tolken Vlaamse gebarentaal aanwezig zijn? Ik verkies wel om nog iemand mee te nemen of in groep te gaan. Ik ga nooit naar een evenement als het niet toegankelijk is (zeker niet als ik er geld aan moet geven). Toegankelijkheid staat voor mij gelijk aan de aanwezigheid van een tolk Vlaamse Gebarentaal (VGT). De ringleiding heb ik nooit echt geprobeerd omdat mijn apparaat te omslachtig is. Binnenkort krijg ik wel een nieuw apparaat en naar het schijnt werkt dat nieuwe apparaat heel goed met ringleiding. Eens proberen dan… Voelstoelen vind ik wel een leuk extraatje, maar geen must. *Wat vond je van de schaduw tolken tijdens ManManMan in Houthalen? In december wordt Els De Schepper in Beringen getolkt. Is dat ook iets voor je? Ik vond de voorstelling van ManManMan echt leuk. De schaduwtolken zorgden ervoor dat ik toch min of meer wist wat er gezegd werd. Ik ben niet zo sterk in VGT aflezen, ik heb eerder de voorkeur voor sterk visuele voorstellingen, en dat was ManManMan wel. Els de Schepper… Ik weet het niet. Als er mensen naartoe gaan die ik ken, zal ik dat misschien doen. Of als ik positieve commentaar hoor van anderen… *Informeer je je op voorhand over de toegankelijkheid van een evenement? Hoe doe je dit dan? Raadpleeg je de website van het evenement in kwestie of kijk je naar de website van Intro? Ik kijk voornamelijk op de website van Fevlado. Daar staan er voorstellingen op door doven, maar ook voorstellingen zoals ManManMan. Zo blijf ik min of meer op de hoogte van de leuke dingetjes. Zelf zal ik niet snel surfen naar voorstellingen om dan te kijken welke ervan toegankelijk is. *Ga je meer naar evenementen nu je weet dat Intro zich toelegt op de toegankelijkheid? Niet echt, moet ik toegeven. Toch heb ik door Intro het gevoel gekregen dat het mogelijk is om een voorstelling te volgen. *Als er op een evenement geen specifieke aanpassingen worden gedaan, ga je er dan toch naartoe? Neen, enkel als geluid, muziek of spraak er geen belangrijke rol spelen. Maar dat kom ik niet gauw tegen, of liever: daar zoek ik eigenlijk niet echt achter. *Kaart je problemen of ontoegankelijke situaties aan bij de organisatie of bij Intro? Neen... *Welke specifieke aanpassing is voor jou de belangrijkste? Vooral het visuele, namelijk de VGT-tolken. Die zorgen ervoor dat ik de gesprekken wat kan volgen. Uiteraard moeten het goede tolken zijn... De ene tolk kan ik wat beter begrijpen dan de andere, dus ik ben sowieso niet honderd procent zeker dat ik weet wat er gezegd wordt. *Welke specifieke aanpassing zou er volgens jou nog gemaakt moeten worden? Misschien een soort van ‘tekst’ of ‘ondertiteling’? *Wat is de slechtste ervaring die je ooit meemaakte op een evenement op het gebied van toegankelijkheid Ik woon zelden evenementen bij omdat ik weet dat het zeer moeilijk te volgen is voor mij. Geregeld moest ik bijvoorbeeld met de school naar toneel gaan kijken (soms in het Engels!), heel erg vervelend! Zulke dingen zaten me wel telkens tegen. Toen kon ik mij ook nooit een tolk aanschaffen, omdat ik nog geen VGT kon aflezen. Bovendien had ik nog geen tolkuren voor in de leefsituatie. *Voor welk (cultureel) evenement zou je graag hebben dat er nog extra aanpassingen worden gedaan? Ik ben dol op dingen in de sfeer van het Wereldfeest. Zo wou ik naar Saka Saka in Hasselt gaan, maar kon ik niet omdat ik toen bijna examens had. Het zou fijn zijn moesten er tolken aanwezig zijn, maar het gaat vooral om de muziek, dus voor mij is het niet noodzakelijk. Ik hoop in de zomer wat van de Gentse Feesten mee te snuiven, dat is ook zeer toegankelijk, bovendien gaan een boel doven erheen. Met mijn vriend ga ik een dagje naar Couleur Café. Benieuwd hoe het gaat worden, want ik geloof dat er geen tolken worden voorzien. Voor mij gaat het bij festivals vooral om de sfeer. *Geniet je van muziekevenementen of culturele voorstellingen die voorzien zijn van tolken Vlaamse gebarentaal? Echt genieten is een groot woord. Ik denk dat ik meer zou genieten van voorstellingen die door doven zijn gemaakt. Dat geeft meer de eigen visuele cultuur weer. Daar voel ik mij echt heel goed bij. Er is binnenkort bijvoorbeeld een voorstelling in Antwerpen, de Ace and Bengie show. Twee dove mannen die Europa rondreizen om hun ding te doen. Dat ligt meer in mijn aard. Ook het groepsgevoel wordt erdoor versterkt, want daar zou ik eerder met dove mensen naartoe gaan. Zelfs Luisterend Oog (musical in gebarentaal) is voor mij niet echt top qua sfeer, vooral omdat muziek daar nog steeds een belangrijke rol in speelt, en omdat het gebracht wordt door tolken. Ik vind het een heel mooi initiatief, ik kan het wel leuk vinden er in zekere mate van genieten. Ze doen het allemaal wel goed, maar toch voel ik meer verbondenheid met een voorstelling door doven. Bovendien vind ik het jammer bij tolken (niet schaduwtolken), dat ze vaak apart staan, waardoor je de rest van de voorstelling mist. Ik ben nu eenmaal gedwongen om naar de tolk te kijken, eerder dan naar de voorstelling zelf. Daardoor maak ik de sfeer van de voorstelling zelf vaak niet echt mee. Ook de taalgrapjes zijn voor tolken moeilijk te vertalen. Dat neemt niet weg dat ik open sta voor andere voorstellingen door horenden, getolkte voorstellingen, enz. Maakte je al eens gebruik van een voelstoel? Vind je dat deze, in combinatie met de tolken, een meerwaarde bieden aan het geheel? Ik woon zelden voorstellingen bij. Een voelstoel is inderdaad een leuk extraatje, maar absoluut geen voorwaarde. Ook positief is dat je zelf kan kiezen hoe hard je de stoel wil zetten. Misschien wel jammer dat een dergelijke stoel opvalt, misschien zijn er mensen die zich daardoor ‘geviseerd’ voelen. Bij mij is dat wel niet het geval. Interview met Paul Deprest Vrijdagnamiddag 16u ergens in Sint-Andries, bij Brugge. De 46-jarige Paul woont alleen op zijn gezellig appartement. *Dag Paul, alles goed? Jaja, alleen een beetje moe. Ik ben net terug van een kamp, maar kom binnen, ge zijt welgekomen. *Paul, waar werk jij? Ik werk in Oostende. Het bedrijf waar ik werk heet “De Oesterbank”. *Wat moet je daar doen? We maken er isolatie en kartonnen dozen voor Daikin. *Wat is je grootste hobby? Voornamelijk muziek en dan nog liefst rock! Mijn favoriete bands zijn U2, the Rolling Stones en REM. De beste Belgische groepen vind ik dEUS en TC Matic. *Naar welk festival ga je het liefst en waarom Rock Werchter omdat ik er vroeger veel ontdekkingen heb gedaan. Het is ook het beste festival. Er is ook een rustige ADL-camping. Het is er aangenaam kamperen want er is altijd iemand die me kan helpen en waarmee ik een babbeltje kan slaan. Er is daar ook nog nooit iemand geweest die het belachelijk vond als ik eens vroeg wilde gaan slapen. Op andere campings zouden de jonge gasten daar wel iets van zeggen, maar op de ADL-camping niet. *Je maakt dus gebruik van de faciliteiten voor mensen met een handicap. Hoe zou jij je handicap omschrijven? Ik ben nogal vlug bang van mensen en heb weinig zelfvertrouwen. Daarbij komt nog dat ik een tragere motoriek heb. *Maar op de ADL-camping heb je daar geen last van? Veel minder. Er is daar altijd een assistent die me kan helpen met het opzetten van mijn tent. Als ik vragen heb of iets niet goed versta, dan leggen ze me daar ook alles uit. Ze stellen me op mijn gemak als ik me wat onzeker voel of als ik wat in paniek ben. *Mochten de faciliteiten er niet meer zijn, zou je dan nog naar Rock Werchter gaan? Neen, vroeger misschien wel, maar nu zou ik dat niet meer doen. Maar ik ben wel content dat ik dus wel nog kan gaan. *Hoe heb je Intro eigenlijk leren kennen? Dat moet 5 à 6 jaar geleden geweest zijn op Pukkelpop. Daar kende ik de aparte camping voor mensen met een handicap niet. Ik stapte er van de bus en kwam zo op de gewone camping terecht. Er waren heel veel mensen die hun tentje aan het opzetten waren. Ik wist niet meer goed wat ik moest doen en geraakte een beetje in paniek. Ik toonde iemand die daar waarschijnlijk werkte mijn speciale kaart van “De Lijn” maar die kon me niet helpen. Gelukkig had een struise vent met een bril dat wel gezien en die heeft me toen goed geholpen. Hij heeft me toen ook verteld over Intro en we waren vertrokken. *Paul, ga je alleen of in groep naar een festival. Liefst alleen, ik kan dan doen wat ik wil en ik moet met niemand rekening houden. Vroeger nam ik wel eens iemand mee, maar dat is toch niet hetzelfde. *Wat is je slechtste ervaring op een festival? Voor Intro er was had ik heel vaak het gevoel dat mensen me niet begrepen. *Weet je nog wat je eerste festival was? Dat moet ik even opzoeken… Paul neemt een cd van 20 jaar Rock Werchter en zoekt in een boekje iets op. Op de tafel liggen een heleboel tickets van alle festivals waar hij door de jaren heen naartoe is geweest. Er zit zelfs een ticket tussen van Rock Torhout van 1985! Een kaart in voorverkoop kostte in die tijd 650BEF! Aha, ik heb het gevonden! Mijn eerste festival was Rock Torhout 1983. Toen waren er optredens van The Scabs, Warren Zevon, John Cale, Eurythmics, Peter Gabriel, Simple Minds, U2 en Van Morrison. *Welk evenement zou je graag nog eens bezoeken? Graspop, maar dan moet AC/DC komen en moet de affiche van Werchter slecht zijn! Interview met Maarten Carmans Het interview met de vijfentwintigjarige Maarten vindt bij hem thuis in Lummen plaats. Ook zijn prachtige assistentiehond Elliot is van de partij. *Maarten, wat doe je in het dagelijkse leven? Ik geef vormingen voor het toegankelijkheidsbureau en voor ADO-ICARUS, dienst zelfstandig wonen. De vormingen gaan over toegankelijkheid, over communicatie en handicap, en dergelijke meer. Mijn hond is mijn hobby, die moet elke week naar de hondentraining. Ook ga ik graag iets drinken of naar de film in Genk of in Hasselt. *Wanneer ging je naar je eerste festival? In 1998 of 1999 deed ik mijn eerste festival, Pukkelpop. Toen was ik een jaar of 16. Intro was op dat moment nog niet aanwezig op Pukkelpop. Ik bleef daar dan ook slapen, ook al was er nog geen ADL-camping. Je bent dan meer afhankelijk van vrienden, maar het lukte wel. Het was misschien iets meer zoeken, maar we trokken onze plan. Intro was al een jaar of twee bezig met het toegankelijk maken van festivals toen we het gemak van Intro ontdekten. *Zijn er nog andere festivals die je met Intro meemaakt? Pukkelpop is het enige festival dat ik doe, maar ik heb Intro wel al eens zien staan op Genk on Stage of Paal op Stelten of zo. Dit jaar ga ik waarschijnlijk wel terug naar Pukkelpop Eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik er nog niet mee bezig ben geweest: het is nog vrij vroeg en er zijn nog maar een aantal namen bekend. Gewoonlijk is het eind juli dat ik een beetje begin uit te kijken. *Gaat Elliot mee naar de festivals? Neen, hij is geen stereotiepe assistentiehond voor mij. Ik probeer er nog steeds veel mee naar de hondenschool te gaan. Normaal is het de bedoeling dat je een training volgt met je hond en dan verwacht men niet dat je nog naar de hondenschool gaat. Maar ik doe dat toch nog. Keerzijde is dat iedereen Elliot mag aanraken, dus Elliot gaat niet mee naar de festivals. Ik vind het trouwens niet praktisch Elliot mee te nemen in de tent. Als de tent dan onder water loopt zoals een paar jaar geleden, dan moet je nog aan iemand extra denken. *Wat heb je gedaan toen je tent onderliep? Dan hebben we ons in de ADL-tent gelegd. Eigenlijk hadden we geluk, het was ’s nachts dat alles onderliep, maar we waren nog niet terug van het festival. Iedereen die al sliep, moest wakker gemaakt worden, maar wij waren nog niet terug, dus we konden ons direct in de ADL-tent leggen. *Ga je gewoonlijk alleen naar een evenement of verkies je in groep te gaan? Meestal met een vriend die ook gebruik maakt van de ADL-faciliteiten *Hoe is de sfeer op de ADL-camping? Heel tof. Ook zijn het ongeveer altijd dezelfde assistenten die naar het festival komen, dus je kent de mensen die je helpen, wat het ook wel tof maakt. *Ga je ook naar andere evenementen? Ik ben één keer naar een tenniswedstrijd geweest in de Ethias Arena, naar Genk on Stage en naar Paal op stelten. Theatervoorstellingen zeggen mij eigenlijk weinig. *Informeer je je op voorhand over de toegankelijkheid van een evenement? Ik kijk niet echt op voorhand. Voor Pukkelpop zou ik Intro wel missen aangezien het toch echt gaat over een langere periode. *Moest Pukkelpop stoppen met aanpassingen te doen, zou je dan nog gaan? Het zou het een pak moeilijker maken om te gaan. Vroeger waren we afhankelijk van de hulp van vrienden, en moest ik zien dat ik hetzelfde deed dan de andere . Nu is er assistentie, dus ik kan kijken naar wat ik wil en er is toch altijd hulp in de buurt. *Kaart je problemen of ontoegankelijke situaties aan bij de organisatie of bij Intro? Ik spreek mensen niet aan om hen te zeggen dat ze niet rolstoelvriendelijk zijn. Ik vind niet dat je op elke onwetendheid direct moet reageren. Mensen doen vaak dingen puur uit onwetendheid en als jij daar dan onmiddellijk met een kort antwoord gaat op reageren, krijg je direct iets van daar zijn ze weer. Ik zeg het wel aan Intro als er ergens iets moeilijker toegankelijk is, dan geef ik een aanwijzing van “daar zou nog een hellend vlak mogen komen”. *Welke specifieke aanpassing is voor jou de belangrijkste? De ADL-assistentie, dat je iemand hebt die je naar het toilet helpt, dat is hét belangrijkste voor mij. Het is ook wel fijn dat er iemand drank of eten gaat halen. *Hoe vindt je dat de vrijwilligers van Intro de zaken aanpakken? Eigenlijk verloopt alles altijd vlot. De vrijwilligers hebben allemaal de goesting om daar te staan en de goesting om het te doen, dat is belangrijk. Steven, Koen, Marieke, Paul en Maarten: hartelijk bedankt voor jullie medewerking!